Moeilijke zoektocht in Duitsland!
Verwend als we zijn in België en Nederland, vinden we het normaal dat veruit de meeste parochieregisters en registers van burgerlijke stand on line raadpleegbaar zijn. Maar die luxe bestaat niet overal. In Duitsland bijvoorbeeld vinden we geen centraal beheerde en on line beschikbare data base. Familysearch is er uiteraard wel, maar on line raadpleging – zeker vanuit het buitenland – is vaak onmogelijk door allerhande (wettelijke) beperkingen. Bovendien bestaat een uniforme burgerlijke stand voor heel Duitsland pas vanaf 1874; bij ons is dat al sedert het einde van de achttiende eeuw het geval! Slechts in de delen die tot een Frans Departement behoorden (Rijnland) is de Burgerlijke Stand vroeger ingevoerd.
Archiefbezoek is, met de sterk verspreide archieven en de grote afstanden, al evenmin evident.
Toch is er info te vinden in een aantal vlot toegankelijke (soms betalende) web sites, maar die zijn beperkt in regio én in tijdspanne. Door het ontbreken van één overkoepelde data base is de gevonden informatie dus eerder fragmentarisch, en het resultaat van ons onderzoek is bijgevolg al even fragmentarisch…
Bron: Een ansichtkaart uit 1905 van het toenmalige Vierlandenpunt bij Vaals. via Wikimedia Commons
In het grensgebied tussen België, Nederland en Duitsland – laten we zeggen in de streek tussen Nijmegen en Keulen – liggen heel wat plaatsen waar we naamgenoten, of referenties naar naamgenoten, terugvinden.
Als we de kaart bestuderen lijkt het erop dat er vier “clusters” zijn
- De steden en gemeenten in het district Kleve (Goch, Pfalzdorf, Kevelaer, Weeze,…) aan de Nederlandse grens bij Nijmegen: afstammelingen van Petrus Lauwkens uit Luyksgestel (rood icoontje)
- Erkelenz, waar Winandus Laukens uit Achel naar toe trok (groen icoontje)
- Rheinberg – waar we verschillende generaties naamgenoten terugvonden -. Kamp-Lintfort, Moers,… (blauw icoontje)
- Borschemich en Lövenich, deel van Erkelenz, waar we de tak Laukens/Louckens/Lörkens vonden, voorlopig niet te linken aan Winandus Laukens in Erkelenz (bruin icoontje)
Link met Achel
Op 28 augustus 1685 trouwde Winandus Laukens met Anna Braun in Erkelenz, West-Duitsland. Winandus was op 3 februari 1658 geboren als zoon van Joannis Laukens en Veronica Wi(e)rix. Hij was een rechtstreekse afstammeling van Herman Laukens, onze gemeenschappelijke voorvader.
Over de afstammelingen van Winandus is weinig bekend, Wat we er van weten in te vinden in Hoofdstuk 24: “Winandus Laukens huwt in Duitsland”.
Luyksgestel
Zoals we in Hoofdstuk 26 en 27 al hebben aangegeven, is er geen bewijs dat de tak Laukens in Bergeijk, Luyksgestel en Lotharingen verwant is aan “onze” tak in Achel. Wel vinden we afstammelingen van deze tak terug in het grensgebied tussen Duitsland en Nederland .
Op 12 augustus 1857, huwde in Pfalzdorf – waar hij blijkbaar al woonde – Sebastianus Laukens, op 21/5/1824 in Luyksgestel geboren, met Helena Janssen uit Hommersum (11/11/1832).
Op 27 april 1860 huwde in Cuijk en Sint-Agatha zijn broer Joannes Laukens met Petronella Oomen. De bruidegom was geboren op 7 juni 1817 in Luyksgestel, zij was geboren in Cuijk, op 21 juli 1833.
Van beide broers zijn er tot in de twintigste eeuw nakomelingen bekend. Ze situeren zich
in het grensgebied rond Nijmegen met o.m. de gemeenten Pfalzdorf, Goch en Weeze.
Bij het bombardement van Goch op 30 september 1944 kwamen Sebastian Laukens, zoon van Joannes, en zijn echtgenote Anna Wilhelmina Tebest om het leven.
Lauckens/Loerkens/Lörkens
Via een Duitse genealoog die onder meer ook de nakomelingen van Winandus Laukens uit Achel in kaart bracht, kregen we een stamlijst van ene Joannes Lauckens. In zijn overzicht situeerden de eerste generaties zich in Lövenich, maar de gegevens ervan zijn niet on line beschikbaar.
Op 21 november 1694 huwt deze Joannes Lauckens in Lövenich (deel van Erkelenz) met Sophia Seiben. Waar de bruidegom vandaan komt, weten we niet. Hij is een tijdgenoot van Winandus Laukens (zie hoger), die in 1685 in Erkelenz huwde. Opvallend is wel dat de nazaten van Joannes Lauckens zich generaties lang situeren in Borschemich, buurgemeente van Erkelenz; het kan haast niet anders dan dat de families van Joannes Lauckens en Winandus Laukens elkaar gekend hebben. Uiteraard betekent dit niet dat ze ook verwant zijn!
Van deze Joannes Lauckens zijn er tot op vandaag nakomelingen bekend, zij het dan dat de naam in de loop van de achttiende eeuw wijzigde in Loerkens/Lörkens.
Een kleinzoon van Joannes, Petrus Gerhard, krijgt blijkbaar al de naam Loerkens bij zijn doop (circa 1735), maar we beschikken dus niet over de akte. Petrus Gerhard huwt op 10 augustus 1784 in Borschemich met Maria Agnes Claessen. In het voorjaar van 1784, op 13 februari, is er al een voorkind, Fridericus, geboren: de naam wordt in de doopakte duidelijk als Lörkens gespeld.
Fridericus huwt op 11 juli 1820 met zijn volle nicht (dochter van zijn oom – ook een Petrus – Loerkens). Hiervoor is een pauselijke dispensatie nodig, zoals blijkt uit huwelijksakte.
Merkwaardig in deze huwelijksakte is niet alleen de dispensatie voor bloedverwantschap, maar zijn ook de namen: zij worden Loukens gespeld! Blijkbaar is de naam Loerkens/Lörkens op dat ogenblik toch nog niet helemaal ingeburgerd. Bij de volgende generaties wijzigt de naam definitief in Loerkens/Lörkens.
De beschikbare parochieregisters zijn zoals gezegd té onvolledig om verbanden tussen meerdere generaties te leggen, maar opvallend is wel het steeds terugkomen van relaties tussen de families Loukens, Loerkens, Schommertz, Ringelkamp. Ook wordt er meermaals een beroep gedaan op dispensatie voor (kerkelijke) verwantschappen in de tweede, derde of vierde graad.
Driemaal Gerardus Laukens
In de 18de eeuw vinden we in Kamp Rheinberg, Pruisen, een zekere Gerardus Laukens terug, gehuwd met Anna …, waarvan drie kinderen bekend zijn: Joanna (1724), Agnes (1726) en Petrus (1729). Dan geraken we het spoor bijster…
Vijftig jaar later, op 16 mei 1785, huwt in Rheinberg ene Gerardus Lauckens met Joanna Boechels. Het echtpaar krijgt zes kinderen geboren tussen 1787 en 1799.
In de 19de eeuw vinden we nóg een Gerardus Laukens in Rheinberg. Deze Gerardus is gehuwd met Maria Elisabeth Hannen. Het gezin heeft 12 kinderen, geboren tussen 1843 en 1860. Vier kinderen, waaronder een drieling, worden levenloos geboren.
Driemaal Gerardus Laukens dus, én in dezelfde gemeente: Zijn deze naamgenoten verwant? De veronderstelling dat deze naam- én voornaamgenoten familie van elkaar zijn ligt voor de hand. Door het gebrek aan beschikbare on line bronnen over de hele periode is er tot op heden echter nog geen link tussen de generaties gevonden.
Elders
Ook in andere dorpen van de streek vinden we nog meer naamgenoten, bijvoorbeeld in Straelen (1751), Neukirchen (1759), in Repelen (1797), en in Vluyn (1829). Al deze plaatsen liggen op enkele kilometers van elkaar en van Kamp-Lintfort, waar een wijk het “Laukenshof” genoemd wordt!
Tenslotte vinden we ook enkele naamgenoten als gevallen soldaten tijdens de wereldoorlogen. In 1916 sterft een Johannes Laukens als soldaat in de eerste wereldoorlog, Hij ligt begraven op de begraafplaats Friedhof Liebfrauen-Kamp in Kamp-Lintfort. In Uedem ligt Peter Laukens begraven, geboren op 12 maart 1896 en gevallen op 4 juni 1945.