In Overpelt en Neerpelt (sinds 1 januari 2019 de gefuseerde gemeente Pelt) vinden we heel wat naamgenoten. Gezien de geringe afstand met Hamont en Achel ligt de vraag voor de hand: Is er een genealogisch verband tussen de naamgenoten in deze gemeenten?
Van beide gemeenten beschikt Overpelt over de oudste parochieregisters: ze dateren van 1592. Bovendien zijn ze vlot leesbaar, want het zijn kopieën.
“ Vernieuwinge van enen ouden Doopregister in Bruyn Coperckel beginnende in ’t jaar 1592 draegende titel als volgt.
In dit hant boeck staen geschreven die naemen van alle die gheene die in mijn tijt den houwelijken staet aengenomen hebben item die naemen van de gheene die gedoopt zijn item die naemen van de geene die gestorven zijn van het jaer ons heere 1592 tot het jaer …
Pelt Superior”
“bruyn Coperckel” = bruine kaft/omslag
Hieruit blijkt dat dit parochieregister een kopie is. Het gebeurt wel vaker dat registers niet origineel zijn, maar het wordt niet steeds uitdrukkelijk vermeld, zoals hier het geval is.
De eerste vermelding van een Laukens in de parochieregisters van Overpelt dateert van 24 maart 1594. Het betreft de geboorte van Peter, de zoon van Jan Louk(en)s en Lijsken. Zoals zo vaak wordt de familienaam van de moeder niet vermeld.
Het gezin van Jan Loukens zou uiteindelijk drie kinderen tellen, waarvan vooral de dochter Heijl (Helena) – gedoopt op 27 oktober 1596 – van belang is voor ons verhaal. Zij huwde op 20 augustus 1617 in Overpelt met Aert (Arnoldus) Alarts alias Valentijns. Uit dit huwelijk werden negen kinderen geboren; de eerste twee kregen de familienaam Valentijns, de ander zeven werden als “Loukens” gedoopt, en kregen dus de familienaam van de moeder. Een dochter, Henrica (Overpelt 28/10/1629 – 27/11/1715) huwde op 8 september 1648 met Henricus Voets. Hun gezin telde uiteindelijk tien kinderen, waarvan er vier de familienaam Voets kregen, en zes de naam Loukens…
De eerste vermelding van een naamgenoot in de parochieregisters van Neerpelt werd geregistreerd op 11 juli 1664, dus zeventig jaar later, bij het huwelijk van Matheus Laukens en Catharina Persoons. Deze tekst is geen kopie, en dus veel minder vlot leesbaar.
De Matheus Laukens waarvan sprake in de huwelijksakte was geboren op 28 oktober 1636 in Overpelt. De oudste vermeldingen in Neerpelt verwijzen dus naar de zustergemeente. Het lijkt er bijgevolg op dat de roots van de naamgenoten in Neerpelt in Overpelt moeten gezocht worden.
Als we een verband willen zoeken met onze verste voorouders in Achel dan moeten we dus logischerwijze vertrekken van de zeer vroege vermeldingen in de oudste parochieregisters van Overpelt (einde van de 16de eeuw). Voorlopig zijn er geen aanwijzingen voor een link van Jan Louk(en)s in bovenstaande geboorteakte van 1594, en zijn echtgenote Lijsken (Elisabeth) met de oudste naamgenoten in Achel.
Enige twijfels bij de familiereconstructies….
In de familiereconstructies die we raadpleegden als startbron komen vaak naamswijzigingen voor: mannen huwen in bij een familie en hanteren nadien de familienaam van hun echtgenote: sommige kinderen krijgen de familienaam van hun moeder, anderen in hetzelfde gezin dan weer niet. Dergelijke verschuivingen komen we wel eens meer tegen, zeker in de oudste parochieregisters (en ervoor). In Overpelt komt het schijnbaar uitzonderlijk veel voor. Dit maakt het opstellen van familiereconstructies uiteraard complexer, want de link via de vaderlijke lijn is niet meer voorhanden.
Soms wordt er in de akte verwezen naar een alias, zoals bij de doop van Elisabeth Valentijns alias Louwkens op 31 mei 1617.
Bij de doop van Elisabeth Valentijns op 31 mei 1617 wordt vermeld dat de vader Arnoldus Valentijns als (alias) Louwkens is. Dergelijke vermeldingen zijn eerder uitzonderlijk, maar interessant om de andere dopen in hetzelfde gezin (in dit geval 9) in kaart te brengen. Enig voorbehoud: de akte is een kopie; de vermelding “alias” zou dus een toevoeging van de kopiist kunnen zijn.
Vaak wordt er bij het opstellen van familiereconstructies gekeken naar de namen van meters en peters: dikwijls krijgen de grootouders die rol, zeker voor de eerste kinderen in het gezin. Maar meters en peters worden ook vaak gekozen uit broers en zussen (of hun partners) van de vader of de moeder. Uit deze gegevens kan soms een familieverband worden afgeleid. Bij de beschikbare familiereconstructies ontbreekt echter die bewijsvoering, vaak is dus niet te achterhalen of en hoe het verband werd aangetoond. Er moet dus enige reserve aan de dag gelegd worden over de correctheid van de geraadpleegde bronnen.
Toch zijn er linken te vinden. Met in ons achterhoofd de juist gemaakte reserves, zijn we op zoek gegaan naar linken met onze naamgenoten vandaag.
Herkomst van bakker Laukens in Neerpelt
De bakkersfamilie Laukens uit Neerpelt is in deze website al enkele keren ter sprake gebracht: Zo was Willem Frans Laukens (Neerpelt 1884-1970) tijdens de eerste wereldoorlog actief als lid van de spionagedienst Cereal Company (zie Hoofdstuk 10 “Waar zie je de naam nog verschijnen?”). Hij werd in 1915 ook gedagvaard in Nederland voor smokkelarij (zie “Waar zie je de naam liefst niet verschijnen?”).
In Neerpelt is de straat Laukenshof genaamd naar de bakkerij van Albert Laukens, die de zaak had overgenomen van zijn vader.
Er is een link te vinden tussen de leden van die bakkersfamilie Laukens en de vroegste vermeldingen van Loukens (met ou geschreven} in Neerpelt en Overpelt. De vader van Willem Frans Laukens kreeg de familienaam van zijn moeder, waarvan de voorouders van Overpelt afkomstig waren.
Links met onze familie
Zoals al vermeld werd een link via de naam met “onze” familietak niet gevonden. Toch zijn we – via andere lijnen – (zeer) verre familie van elkaar…
Via mijn vader Theo Laukens (Achel 1902 – Antwerpen 1973):
Mijn grootmoeder langs vaderszijde was Johanna Catharina Philippe (Hamont 165 -Achel 1948) stamt af van Arnoldus Laukens (1738-1819); deze Arnoldus is ook voorouder van bakker Albert Laukens. De link gaat dus terug tot de 18de eeuw.
Via mijn moeder Maria Henrica Lehaen (Neerpelt 1904 – Heist-op-den-Berg 1988):
Haar grootmoeder was Anna Barbara Plessers (Kleine-Bogel 1844-1881). Via haar is er een gemeenschappelijke voorvader met bakker Albert Laukens : Henricus Voets (Overpelt 1626 – 1705), waarvan hierboven sprake. Een verre link dus, met het hierboven beschreven voorbehoud te bekijken….